Jakie są typy osobowości? Charakterystyka i opis

Od starożytności pierwsi myśliciele zastanawiali się, co sprawia, że ludzie różnią się między sobą nie tylko wyglądem, ale i osobowością. Hipokrates przedstawił swoją teorię na temat typów osobowości, bazując na koncepcji płynów. Ponad 2000 lat później, swoje założenia zaprezentował Jung. Na bazie jego prac, współcześnie dwie badaczki stworzyły jedno z najpopularniejszych narzędzi do określania osobowości, zwanym MBTI (Myers Briggs Type Indicator).

Z tego artykułu dowiesz się jakie typy osobowości opisał Hipokrates i jak współcześnie można się do nich odnieść. Zaprezentujemy narzędzie MBTI oraz opiszemy wszystkie 16 typów osobowości, które przedstawia.

Typy Osobowości według Hipokratesa

Hipokrates, znany jako "ojciec medycyny", stworzył jedną z pierwszych teorii typologii osobowości. Podzielił on ludzi na cztery główne typy, opierając się na teorii humoralnej, która zakładała, że ludzki organizm składa się z czterech płynów (humorów). Każdy z tych płynów miał wpływać na temperament człowieka w zależności od jego ilości.

Płynem dominującym u sangwiników jest krew. Osoby o tym temperamencie są optymistyczne, towarzyskie, pełne energii i entuzjazmu. Łatwo przystosowują się do zmian, często wykazują inicjatywę i mają dużą potrzebę kontaktów z innymi ludźmi. Sangwinicy są zwykle pogodni i mają tendencję do szybkiego zapominania uraz.

Miała u nich dominować czarna żółć. Melancholicy to osoby skłonne do refleksji, introspekcji i często zamyślone. Mają skłonność do pesymizmu, są bardziej powściągliwe i introwertyczne. Zwykle są sumienne, dokładne, ale mogą też być nieśmiałe i mieć tendencję do zamartwiania się.

Charakterystycznem płynem jest żółć. Cholerycy są dynamiczni, zdecydowani i często dominujący. Mają tendencję do wybuchów gniewu, ale również są bardzo ambitni, energiczni i zorientowani na cel. Lubią rządzić, są pewni siebie, ale mogą też być niecierpliwi i agresywni.

Humorem (płynem) tego typu osobowości jest flegma. Flegmatycy są spokojni, zrównoważeni i opanowani. Charakteryzuje ich cierpliwość i wytrwałość. Często unikają konfliktów, preferują stabilność i są bardziej powolni w działaniu. Są lojalni, niezawodni, ale mogą być też nieco bierni i unikać ryzyka.

Teoria Hipokratesa była jedną z pierwszych prób klasyfikacji osobowości, ale współczesna psychologia preferuje inny rodzaj podziału. Jednak podział Hipokratesa na cztery temperamenty do dziś pozostaje popularnym i często używanym modelem w różnych dziedzinach oraz mowie potocznej.

Typy osobowości MBTI i teoria Junga

Carl Gustav Jung, szwajcarski psycholog i psychiatra, opracował teorię typów osobowości, która stała się podstawą wielu współczesnych testów psychologicznych, w tym popularnego testu Myers-Briggs (MBTI). Jung wyróżnił kilka kluczowych wymiarów osobowości, które razem tworzą różne typy psychologiczne. Jego teoria opiera się na dwóch podstawowych osiach: ekstrawersji-introwersji oraz czterech funkcjach psychicznych:

Na tej podstawie, dwie badaczki Isabel Briggs Myer i Katharine Cook Briggs bazując na pracach Junga stworzyły test, który rozróżnia 16 typów osobowości:

1. ESTJ (Extraverted Sensing Thinking Judging) – Ekstrawertyk, Percpepcja, Myśliciel, Osądzający
2. ISTJ (Introverted Sensing Thinking Judging)– Introwertyk, Percpepcja, Myśliciel, Osądzający
3. ENTJ (Extraverted Intuitive Thinking Judging) – Ekstrawertyk, Intuicyjny, Myśliciel, Osądzający
4. INTJ (Introverted Intuitive Thinking Judging)– Introwertyk, Intuicyjny, Myśliciel, Osądzający
5. ESTP (Extraverted Sensing Thinking Perceiving) – Ekstrawertyk, Percpepcja, Myśliciel, Obserwator
6. ISTP (Introverted Sensing Thinking Perceiving) – Introwertyk, Percpepcja, Myśliciel, Obserwator
7. ENTP ( Extraverted Intuitive Thinking Perceiving) – Ekstrawertyk, Intuicyjny, Myśliciel, Obserwator
8. INTP (Introverted Intuitive Thinking Perceiving) – Introwertyk, Intuicyjny, Myśliciel, Obserwator
9. ESFJ (Extraverted Sensing Feeling Judging) – Ekstrawertyk, Percpepcja, Uczuciowiec, Osądzający
10. ISFJ (Introverted Sensing Feeling Judging) – Introwertyk, Percpepcja, Uczuciowiec, Osądzający
11. ENFJ (Extraverted Intuitive Feeling Judging) – Ekstrawertyk, Intuicyjny, Uczuciowiec, Osądzający
12. INFJ (Introverted Intuitive Feeling Judging) – Introwertyk, Intuicyjny, Uczuciowiec, Osądzający
13. ESFP (Extraverted Sensing Feeling Perceiving) – Ekstrawertyk, Percpepcja, Uczuciowiec, Obserwator
14. ISFP (Introverted Sensing Feeling Perceiving) – Introwertyk, Percpepcja, Uczuciowiec, Obserwator
15. ENFP ( Extraverted Intuitive Feeling Perceiving) – Ekstrawertyk, Intuicyjny, Uczuciowiec, Obserwator
16. INFP ( Introverted Intuitive Feeling Perceiving) – Introwertyk, Intuicyjny, Uczuciowiec, Obserwator

Typy Osobowości - Statystyki

Według różnych badań nad dystrybucją typów MBTI, najrzadszym typem osobowości jest INFJ (Introwertyk, Intuicja, Uczucie, Osądzanie), który stanowi zaledwie około 1-2% populacji. INFJ charakteryzują się silnym poczuciem empatii, głęboką intuicją oraz skłonnością do introspekcji.

W przeciwieństwie do tego, najczęstszym typem osobowości jest ISFJ(Introwertyk, Percepcja, Uczucie, Osądzanie), który występuje u około 13-16% populacji. Osoby z tym typem osobowości są zazwyczaj lojalne, opiekuńcze i koncentrują się na pomaganiu innym, co czyni ich fundamentem wielu społeczności.

Test MBTI - Gdzie się go używa?

Test MBTI szeroko stosuje się jako pomoc w zatrudnianiu pracowników, choć jego popularność i akceptacja są różne w zależności od kontekstu. Gdzie się go stosuje?

Jednakże, pomimo szerokiego zastosowania, MBTI spotyka się również z krytyką. Wielu badaczy i specjalistów psychologii kwestionuje jego naukową podstawę, argumentując, że brakuje mu solidnych dowodów empirycznych potwierdzających jego trafność i rzetelność. Pojawiały się sytuacje, gdzie ta sama osoba wypełniając test ponownie po 5 tygodniach, otrzymywała inny wynik. W psychologii dużo bardziej są popularne testy osobowości bazujące na teorii Wielkiej Piątki.

Podsumowanie

Teorie osobowości przeszły ewolucję od starożytnych czasów Hipokratesa po współczesne narzędzia, takie jak test MBTI. Hipokrates zaproponował cztery temperamenty, oparte na teorii humoralnej, których do dziś używa się w różnych kontekstach. Jung rozwinął bardziej złożoną typologię osobowości, która stała się podstawą do stworzenia testu MBTI, rozróżniającego 16 typów osobowości. Stosuje się ten test z powodzeniem w rozwoju osobistym, zawodowym, zarządzaniu zespołami oraz edukacji. Mimo krytyki ze strony specjalistów psychologii, cieszy się on ogromną popularnością. To od Ciebie zależy, czy i jak go wykorzystasz.